Recensie | Oude dagstrips in een splinternieuwe jas

SNEEK

De laatste jaren nemen heruitgaven van oude(re) strips stormenderhand toe. Allereerst zijn daar de weekstrips uit roemruchte stripbladen van voorheen, zoals uit ‘Robbedoes’, ‘Kuifje Stripblad’ of het Franse ‘Pilote’, met ‘Jan Kordaat’, ‘De Beverpatroelje’, ‘Chlorophyl’, ‘Blueberry’ en ‘Tanguy & Laverdure’, om er enige aan te halen.

Echter ook de dagstrips van voorheen worden weer in fraaie banden uitgebracht, bekende zoals ‘Tom Poes en Heer Bommel’ of de minder bekende zoals die van de ‘Vliegende stewardess Linda Lucardy’. Onlangs verschenen band ‘N’ in de serie ‘Heinz’ van de Amsterdamse stripmakers Windig en De Jong en ‘Student Tijloos’ van Thé Tjong-Khing en scenarist Lo Hartog van Banda. Twee oer Hollandse stripuitgaven, die reeds een heel leven in de krant achter de rug hebben. Windig & De Jong: ‘Heinz van H tot Z, deel vier, N’. Uitgeverij Scratch. ISBN 978 94 92117 50 2. In de jaren tachtig kende de Amsterdamse kraakbeweging het blad ‘Bluf’. Voor dat blad ging het duo Windig & De Jong een strip opzetten, waarin één van de krakers centraal stond: ‘Rockin’Belly’. Niet veel later werd hun door Het Parool gevraagd een strip op te zetten voor die krant. Vrijwel meteen dachten René Windig en Eddie de Jong aan Heinz, een kat die een bescheiden rol speelde in het stripverhaal in het krakerstijdschrift. Het Parool ging akkoord en zo werd Heinz in 1987 hoofdpersoon in een eigen strip, ‘Heinz’, vernoemd naar de eerste poes van René, die op zijn beurt weer vernoemd was naar de voormalige Ajax-keeper, Heinz Stuy. De gagstrips, miniverhaaltjes van één strook, liepen tot 1999. Dat jaar leverde het duo stroken in, die ooit al eens gepubliceerd waren geweest, hetgeen beschouwd werd als “een onvergeeflijke zonde”, waarna de strip ‘Heinz’ werd stopgezet. Trouwe lezers, dan wel stripliefhebbers met een katterig gevoel achterlatend… zonder Heinz… Na tal van boekuitgaven verschijnt er om de paar jaar een boek met een periode uit het Heinz-epos, een kloek boek telkens beginnend met een letter uit de naam Heinz. Nu dus de ‘N’. Hoewel jarenlang in zwart-wit verschenen, dit maal in warme pasteltinten weergegeven. Een idee voor de uitgever van de dagstrips om dat ook te doen bij Heer Bommel en Tom Poes? Wat dit boek zeker interessant maakt, is het bijna zestig(!) pagina’s tellende dossier achterin, een soort “making off” van Heinz. Zo wordt er bijvoorbeeld gerefereerd naar de Fabeltjeskrant, de papegaai op de hoes van The Beatles’ ‘Hey Jude’, Anton Heyboer, alpenhoornblazers, Frank Rijkaard, Tante Leen, Robinson Crusoë, Het lied van Willem Parel, Dinky Toys, Piggelmee, Simon Carmiggelt, Bartje, het leesplankje, Mient Jan Faber, dr. Jac. P.Thijsse, enz. ,allerlei zaken dan wel personen, die op de één of andere manier in de strip voorkomen. In werkelijkheid bevat de bijlage honderden uiteenzettingen plus documentatieafbeeldingen, tekeningen, foto’s , boekuitgaven enz.! Zo is dit vierde deel van de eigenzinnige rode kater Heinz en zijn vrienden, de kat Frits, uitvinder Aap, schildpad Jodocus, kabouter Tjebbe en vele anderen de ultieme uitgave! De rug van het boek, naar een ontwerp van Joost Swarte, is na voltooiing van de serie eveneens zeer bijzonder. De complete serie als grafische eenheid! L.Hartog van Banda, T.T.Khing: ‘Student Tijloos. Het spiegeldoolhof’. Uitgeverij Sherpa. ISBN 978 90 8988 099 4. Eind jaren vijftig,vroege jaren zestig liep Marten Toonder met het idee rond een realistische strip op te (laten) zetten rond een student. Het hoofdpersonage moest een student worden, die meer in het volle leven zou studeren dan in de collegezalen. Bovendien zou zijn moeder, de weduwe Tijloos, hem als het ware gaan “regisseren”, hem influisteren welke studie hij moest aangaan. Bij problemen volgt Tijl altijd haar raad op. Aan de serie, die uit 6 verhalen zou bestaan met in totaal 519 stroken, zouden drie tekenaars werken: de jonge Jan Kruis (later bekend van ‘Jan, Jans’), Gerrit Stapel en de eveneens jonge Thé Tjong-Khing. De verhalen van “de eeuwige student” volgden steeds een bepaalde studie in relatie tot mensen, zoals de economie, architectuur, enz. In dit derde verhaal, het enige door Khing getekende, is het onderzoeksitem: in hoeverre worden de karakteristieken van de bewoners weerspiegeld in hun woning en omgekeerd? Wanneer Tijl een desolaat groot buitenhuis tegenkomt met diverse aanbouwen, blijken daar drie zussen te wonen. Zijn studieopdracht wordt zodoende verzwaard. De catastrofale afloop van het verhaal is tevens het einde van Tijls studie aangaande dit architectuurvraagstuk. De weduwe concludeert dat hij een nieuwe studie moet aangaan… Dit verhaal van ‘Student Tijloos’ is uitgegeven zoals ook de serie ‘Arman en Ilva’ dat is: hard cover, fraai gedrukt en met zowel een inleiding als een afsluitend dossier. Liefhebbers van Khing en Toonder zullen weer smullen van het vele fotomateriaal, schetsen, en illustraties die hierin aangedragen worden. Ook de foto’s van filmsterren gebruikt voor de diverse karakters, en foto’s van Khing en zijn leermeester Jan Wesseling, al tekenend in de slaapkamer… Een prachtige aanvulling op het vele werk dat uitgebracht wordt door de Haarlemse uitgeverij Sherpa aangaande Thé Tjong-Khing, één van de beste realistische tekenaars in het Nederlandse taalgebied. Subliem uitgegeven! Koos Schulte

Auteur

Brenda van Olphen