Recensie | De muis de knaagde

Sneek

Het moet in de vroege jaren zestig geweest zijn dat ik kennismaakte met stripblad ‘Pep’, een tijdschrift dat aanvankelijk vooral met buitenlandse publicaties gevuld werd.

Zo verscheen de strip Mickey Mouse’ uit de Disney-stal gebroederlijk naast strips die uit het Frans vertaald waren. Het waren de avonturenstrips uit ‘Tintin’, in het Nederlands uitgebracht als ‘Kuifje Weekblad’, die ik wekelijks in ‘Pep’ onder ogen kreeg. Zonder dat ik op dat moment wist dat de verhalen veelal jaren eerder al onder ogen gekomen waren van de lezers van ‘Kuifje Weekblad’, waren ze voor mij nieuw. Verhalen over de Britse geheime dienst in ‘Blake and Mortimer’, de rensport in ‘Michel Vaillant’, de luchtvaart in ‘Dan Cooper’ of de avonturen van de jonge reporter ‘Kuifje’. En de avonturen van een eikelmuis, ‘Chlorophyl’. Ook deze laatste strip was ooit van start gegaan in ‘Kuifje’ en was zowel qua figuren als qua verhaal afwijkend van de overige strips welke ‘Pep’ bevolkten. Uitgeverij Scratch brengt momenteel de vroege avonturen van Chlorophyl met zijn vrienden en vijanden uit in fraaie verzamelbanden. De inleiding vol fotomateriaal, schetsen, tijdschriftomslagen, en een uitvoerige beschrijving van de ontstaansgeschiedenis van de strip waarbij info over de tekenaar is alleen al meer dan de moeite waard! Zaken, die je als kind ontgingen, worden plotseling op prettige wijze uitvergroot. Nadat de verhalen jarenlang niet meer verkrijgbaar waren, zijn ze ineens weer terug, en hoe..! Raymond Macherot: ‘Chlorophyl integraal deel 1’. Scratch. ISBN 978-94-92117-30-4. Het is in 1953 dat uitgever Raymond Leblanc van ‘Kuifje Weekblad’ terugkomt van een redactievergadering. Al bladerend in de dummy van het te verschijnen stripblad, passeert hij de tekenafdeling waar op dat moment een tekenaar bezig is met tekenen van een muis, die aan een knol zit te knagen. Gefascineerd blijft Leblanc staan bij de jongeman, waarop hij deze aanspreekt met de woorden: “Zou u een verhaal met dieren kunnen maken?” Deze antwoordt alert dat hij het wel wil proberen. Als tekenaar was hij in 1951 aangenomen bij het blad, nadat hij de redactie enkele opzetjes gestuurd had voor korte historische verhalen, gesitueerd in de middeleeuwen. Omdat de tekenaar, Raymond Macherot (1924), met het aanleveren van enige platen tekenverhaal meer inkomsten krijgt, is zo’n opdracht alleszins de moeite waard. In 1950 was hij getrouwd met Josette en een extra impuls voor het huishoudboekje was wel degelijk op zijn plaats. Omdat hij in Verviers woont en zijn werkzaamheden zich afspelen in Brussel werkt hij zowel in een rustige treincoupé als ’s avonds aan een strip over een fascinerende dierenwereld. Een wereld waarin een strijd woedt zoals tien jaar eerder tussen de vliegtuigen van de Royal Airforce en de Luftwaffe. Koenraad de buizerd is immers met een eskader kraaien naar het Stille Dal gekomen om daar prooien te zoeken, muizen die niet het voornemen hebben zich zomaar te laten verschalken… In nummer 32 van ‘Kuifje’ jaargang 1953 maken de lezers kennis met de dierenwereld van Macherot. Wanneer het korte verhaal van vier pagina’s ‘Operatie Geitenblad’ aanslaat, moedigt Leblanc de tekenaar aan door te gaan. Raymond Macherot besluit thuis te gaan werken om zodoende alleen aan de nieuwe strip te werken zonder afgeleid te worden door studioklussen. Het resultaat wordt andermaal een strip waarin eikelmuizen het aan de stok krijgen met vijanden, waaronder ratten! Chlorophyl is geboren en in 1954 komt de eerste lange vervolgstrip in ‘Kuifje’: ‘Chlorophyl tegen de zwarte ratten’. Weldra verschijnen vervolgdelen ‘Chlorophyl en de samenzweerders’ en ‘Geen salami voor Philomeen’. De man, die in 1948 nog journalist werd bij de ‘Courier du Soir’, daar in 1951 werd ontslagen omdat de krant in de financiële problemen geraakte en toen, omdat hij aardig kon tekenen, solliciteerde bij ‘Kuifje Weekblad’, is uiteindelijk goed terechtgekomen. Nadat hij naar een appartement in de Belgische hoofdstad verhuist, waar hij het al met al veel te lawaaierig vindt, verhuist hij naar Surister nabij Verviers in de Hoge Venen. Hij betrekt daar een boerderij en de wederwaardigheden omtrent zijn verhuizen weet hij te verwerken in een nieuw Chlorophyl-verhaal. Nadat hij tien jaar Chlorophyl heeft gemaakt, laat hij anderen de strip voortzetten. Hij zet een strip op over een gepensioneerde Britse detective, ‘Clifton’, die nog meer succes zal beleven dan Chlorophyl en later nog ‘Snoesje’, avonturen van een vrouwelijke muis. In 2008 overlijdt Raymond Macherot in zijn slaap op 84-jarige leeftijd. Hoofdthema in de Chlorophyl-verhalen is de strijd om te overleven; diverse soorten moeten leren om uiteindelijk in vrede met elkaar op te trekken. De meeste goede dieren in de verhalen zijn vegetariër en de slechteriken zijn de roofdieren, die het met de ethiek niet zo nauw nemen… In vrijwel ieder verhaal komt Anthraciet voor, de aanvoerder van de zwarte ratten. Een slechter personage bestaat er niet! Minimum is de beste vriend van Chlorophyl en een echte mopperaar. Torpedo is een otter, altijd gewillig om de strijd met schurken aan te gaan. Zwartkop de raaf helpt Chlorophyl ook, indien nodig, in zijn strijd tegen vijanden. Langoor het konijn probeert ook altijd op totaal eigen wijze Chlorophyl behulpzaam te zijn. Met deze eerste integraalband van Chlorophyl heeft de lezer een schat aan informatie en prachtige verhalen aangeboden gekregen. Interessant voor liefhebbers van fraai tekenwerk zijn de historische verhalen, die Macherot vóór Chlorophyl tekende en die ook gepubliceerd staan in dit boek: ‘De verloren wereld’, ‘De man die de duivel naar de hel joeg’ en ‘Het avontuur van de ‘Flandre impériale’, deels nog in zwart-wit weergegeven, zoals in de vroege jaren vijftig in ‘Kuifje Weekblad’ gebruikelijk was. Een boek dat qua uitvoering en verzorging subliem is! Striphistorie pur sang! Koos Schulte

Auteur

Brenda van Olphen