Eikenprocessierups weer gesignaleerd

DFM

Op verschillende locaties in de gemeente is de afgelopen jaren de eikenprocessierups gesignaleerd. De snelle opmars van de eikenprocessierups en het grote aantal mensen dat klachten krijgt na blootstelling aan de brandharen van de rups zijn belangrijke redenen om aandacht te vragen voor de gezondheidsrisico's en om deze zoveel mogelijk te beperken.

Eikenprocessierups De eikenprocessierups is de larve van een nachtvlinder die haar eitjes legt in de toppen van eikenbomen. Eind april, begin mei komen de rupsen uit de eitjes, waarna ze een aantal keren vervellen totdat ze in juli volgroeid zijn. Na de derde vervelling, tussen half mei en eind juni, krijgen de rupsen de sterk irriterende brandharen. In juli verpoppen de rupsen zich tot een onopvallende grijze nachtvlinder. Als ze uit de pop komen en het nest, dat vol zit met brandharen, uit kruipen nemen ze brandharen mee (later zonder brandharen). Eikenbomen met eikenprocessierupsen zijn te herkennen aan de specifieke nesten op de stammen of dikkere takken: dichte spinsels van vervellingshuidjes, met brandharen en uitwerpselen. Vanuit deze nesten gaan de rupsen 's nachts groepsgewijs - in processie - op zoek naar voedsel in de toppen van de boom. Grote groepen eikenprocessierupsen kunnen een boom volledig kaalvreten. Klachten door brandharen Er zijn vooral gevolgen voor de gezondheid in de periode dat de eikenprocessierupsen brandharen krijgen (half mei-juni). Dit is ook het geval bij verdere verspreiding van deze brandharen uit lege nesten (juli-september). Er hoeft geen rechtstreeks contact met de rups te zijn om klachten te krijgen. De brandharen kunnen ook door de wind meegevoerd worden, waardoor ze op de huid of in de kleding terecht komen. De brandharen (± 700.000 per rups) dringen met hun weerhaakjes gemakkelijk in de huid, ogen en luchtwegen. Wat er dan gebeurt, lijkt op een allergische reactie. De reacties kunnen van persoon tot persoon sterk verschillen. Bij iemand die vaker met brandharen in contact komt, kunnen de reacties veel sterker zijn. Binnen acht uur treden huidirritaties op, die rood en pijnlijk zijn. Dit gaat gepaard met hevige jeuk, die tot twee weken kan aanhouden. Als de brandharen in de ogen komen, kan binnen enkele uren een rode, pijnlijke en jeukende zwelling en irritatie optreden. Inademing van de brandharen kan leiden tot irritaties (slikklachten) en ontstekingen van het slijmvlies en de neus, keel en luchtwegen. Soms blijkt dat mensen een echte allergische reactie ontwikkeld hebben, zodat klachten veel sneller kunnen optreden. Ook dieren, met name honden en paarden, kunnen klachten krijgen wanneer ze in contact komen met de brandharen. Hoe voorkomt u dit ongemak? Het ongemak kan worden voorkomen door contact met de rupsen en resten ervan, zoals net vrijgekomen brandharen en lege nesten, te vermijden. Zorg bij een bezoek aan een (natuur)gebied met eikenprocessierupsen voor goede bekleding van hals, armen en benen en ga niet op de grond zitten. Waarschuw kinderen voor het gevaar van de rups. Kies wanneer het mogelijk is voor een andere route waar geen besmette bomen staan. Wat kunt u tegen de klachten doen? Adviseer na aanraking van de rupsen of haren niet krabben of wrijven, maar de huid of ogen goed met water te wassen of te spoelen. Wanneer nodig kleding op 60 °C wassen. De klachten verdwijnen in het algemeen binnen twee weken. Een verzachtende crème kan verlichting geven. Bij ernstige klachten is contact met de huisarts aan te raden. Voor meer gezondheidsinformatie kunt u contact opnemen met GGD Fryslân, telefoonnummer 088 - 229 92 22. U kunt ook kijken op de website van GGD Fryslân. Denkt u een nest van de eikenprocessierups te hebben gezien, neem dan contact op met De Fryske Marren. Dit kan telefonisch via 14 05 14 of per mail: info@defryskemarren.nl.

Auteur

Brenda van Olphen