Recensie | Carausius, de Vlaamse Cesar

Sneek

In de derde eeuw na Christus werd er in de streek van de Schelde, waar de Menapiërs woonden, een jongetje geboren. Dat dit knaapje het uiteindelijk tot een Romeins keizer zou brengen, is verbazingwekkend.

Deze gebeurtenis was vlak na de Tweede Wereldoorlog bekend bij Edgar Ley. Hij verwerkte de levensloop van Carausius in een stripverhaal, dat hij in 1949 geplaatst zag in ‘Kleine Zondagsvriend’. Een jaar later zou er in hetzelfde jeugdblad een tweede historische strip van hem verschijnen: ‘Dirk, de held van Brugge’. Beide verhalen zijn momenteel herdrukt in een zogenaamde facsimile-uitgave met de kleuren en het taalgebruik van destijds. Het boek beleefde zijn première in het Romeins Archeologisch Museum in het Vlaamse Oudenburg. Een expositie over strips waarin Romeinen voorkomen , zoals Asterix en Alex, maakt een bezoek aan het museum meer dan waard! Edgar Ley: ‘Carausius, de Vlaamse Cesar’ & ‘Dirk, de held van Brugge’. Brugge. Uitgeverij Bonte. Eind negentiende eeuw speelde de figuur van Carausius een rol van belang in de Vlaamse beweging. Hij had namelijk Britannia afgescheiden van Rome, maar eveneens Noordwest-Gallië van Rome afgescheurd, zodat hij werd gezien als een nationalistisch boegbeeld. “De man, die zijn volk leerde lezen”, Hendrik Conscience, de grote Vlaamse schrijver, liet hem uitgebreid aan bod komen in zijn werk. Na loods geweest te zijn en rebellen met succes had bestreden, werd Carausius benoemd tot commandant van de zogenaamde Classis Britannica, de Romeinse vloot welke gestationeerd was in Het Kanaal. Vanwege malversaties, hij zou piraten op zijn vloot hebben aangesteld en buitgemaakte schatten hebben verduisterd, kreeg hij van keizer Maximianus de doodstraf. Daarop reageerde Carausius verbolgen door zichzelf uit te roepen tot keizer van Britannia en Noord-Gallië. Steun kreeg hij volop dankzij de loyaliteit van het leger aldaar. Aan de zuid- en oostkust van Engeland liet hij een kustverdediging aanleggen waaronder een aantal stenen forten. Het zou de meest monumentale fortengordel en het duurst kustverdedigingsnetwerk ooit uit de Romeinse tijd worden! Carausius werd ook bij de Britten erg populair. Op muntopschriften stelde hij zich in deze tijd voor als een ‘messias’. Toch zou hij uiteindelijk het onderspit delven, toen hij nota bene door zijn eigen minister van financiën, Allectus, voor of tijdens de inname van Boulogne in het jaar 293 werd vermoord. Waarschijnlijk hoopte deze machtswellusteling zelf het keizerschap te kunnen verkrijgen, hoewel dit ijdele hoop bleek. Vanuit Rome werd er een vloot op hem afgestuurd, aangevoerd door Constantius Chlorus en Asclepiodotus, die hem dwong tot overgave waarmee er een eind kwam aan het heersen van “een tweede keizer”! Het verhaal van drukker Dirk Kuypers, die vanuit Brugge het verzet leidde tegen de Spanjaarden, en waarbij uiteindelijk de Spaanse vloot voor een groot deel opgeblazen werd, is één en al romantiek. Het verhaal eindigt dan ook met: “Hij verzinnebeeldt de verdediging van een verdrukt volk”. Edgar Ley (1917) maakte de twee strips uit deze bundel in een bewogen tijd, de oorlog was net voorbij en de koningskwestie speelde volop in België! In de jaren die volgden zou hij enkel historische strips maken o.a. die van Cleopatra en Julius Caesar. Met zijn twaalfdelige serie over de achttiende eeuwse avonturier Frank zou hij zijn (strip)loopbaan besluiten. Het hier beschreven boek is verschenen in een oplage van slechts 300 exemplaren. De tekenstijl is simpel maar doeltreffend en niet te plaatsen onder een bepaalde school, zoals die van Kuifje of die van Robbedoes. Uitgever Bonte is er in geslaagd de warme kleuren in pastel van eertijds perfect weer te geven. Ook de pagina’s in zacht groen of licht bruin zijn erg sfeervol. Bonte, die al menige strip aan de vergetelheid wist te ontrukken, heeft klasse werk geleverd! Dat het vooral de oudere leesgroep is, die de strip zal weten te waarderen, moge duidelijk zijn. Veel actie kennen de verhalen niet en de spelling van eertijds is aangehouden. Nogmaals: een prachtig uitgebracht boek, dat de interesse voor het overige werk van Edgar Ley zeker aanmoedigt. Wie weet een nieuwe “taak” voor Peter Bonte, de stripuitgever uit Brugge…? Koos Schulte

Auteur

Brenda van Olphen