Recensie | Liefde, verraad, leven en dood verbeeld door Erik Kriek

Sneek

In 1996 verscheen van Nick Cave and the Bad Seeds ‘Murder Ballads’, het tiende album dat uitgroeide tot een klassieker.

Cave’s duet met Kylie Minogue ‘Where The Wild Roses Grow’ over een ontsnapte gevangene, die uit is op het geld van de “wilde roos”, maar dat met de dood moet bekopen, geldt als het onbetwiste hoogtepunt! De Amsterdamse illustrator Erik Kriek koesterde al jarenlang een grote liefde voor dit soort muziek, ‘Americana’, zodat hij besloot de teksten van een aantal van deze zogenaamde ‘murder ballads’ te verbeelden in een verzameling beeldverhalen. Het eindresultaat is nu gebundeld in een boekwerk met achterin een door Excelsior Recordings geproduceerde cd van ‘The Blue Grass Boogiemen’ met op enige nummers Erik als vocalist-gitarist. Erik Kriek: ‘In the Pines’ met audio-cd. Uitgeverij Scratch Books, Amsterdam. Hardcover ISBN 978-94-92117-39-7. In ‘In the Pines’ staan vijf beeldverhalen van Erik Kriek, de tekenaar, die in 2008 Nederlands meest prestigieuze prijs op dat gebied, de Stripschapprijs won. Als tekenaar voor o.a. de Volkskrant, Vrij Nederland, VPRO Gids en HP/De Tijd neemt hij een prominente plaats in. Ook zijn strip over Gutsman en Tigra is bij alternatief Nederland zeer geliefd. De murder ballads welke we in dit nieuwe boek tegenkomen en tevens op de cd, een ultieme vorm van “boek en plaat”, kennen telkens een al dan niet waargebeurde, dramatische moord. Rauwe verhalen vol onbeantwoorde liefdes, crimes passionels, woede, jaloezie en hebzucht. Muziekkenner Jan Donkers schreef voor de uitgave een essay over de traditie van de murder ballad, een belangrijk bestanddeel van het Great American Songbook. Zoals gezegd hebben de ballades altijd een moord tot onderwerp waarbij de vorm van waarin het verhaal wordt verteld sterk verschilt. Enerzijds vanuit het standpunt van de moordenaar, anderzijds vanuit het standpunt van het slachtoffer, maar meestal bekeken vanuit het standpunt van een observerende derde persoon. Vaak lijken de verhalen zich af te spelen in het Amerika van de negentiende eeuw, een tijd waarin wapengeweld en religieus geïnspireerd moralisme elkaar in evenwicht probeerden te houden. Overigens zijn er door immigranten met name uit Engeland ook veel ballades meegenomen naar de Nieuwe Wereld. Erik Kriek heeft elk verhaal getekend in een met spanning geladen en tot nachtmerries oproepende stijl, ieder voorzien van een achtergrond in pastel. Eigenzinnig heeft de tekenaar soms de vrijheid genomen om qua plot van een verhaal af te wijken om het zo een eigen draai te geven. De traditional ‘In the Pines’ (‘Tussen de dennen’) is wel als hartverscheurende ballad op de bijgevoegde cd te beluisteren, hoewel we die als beeldverhaal niet in de bundel tegenkomen. In zijn essay geeft Donkers een voorzetje aan Kriek welke bijdragen uit de muziekgeschiedenis geschikt zouden zijn om in de toekomst te verbeelden tot een beeldverhaal. Stof voor jaren… Al met al een schitterend uitgebracht en getekend album met fraaie schutbladen, een linnen rug en hoogst interessante informatie. Een boek dat ongetwijfeld vertalingen zal verdienen en kennen(!) evenals met ‘Het onzienbare en andere verhalen’ naar H.P.Lovecraft in 2012 het geval was. De bijgesloten cd vol verdriet en weemoed is een geschenk dat iedere Americana –liefhebber zich niet wil laten ontgaan! Zij, die het luxe boek in een nog luxere vorm ambiëren kunnen een gesigneerde uitgave kopen uit een serie van 222 exemplaren. Het omslag kent dan een berkenhouten kaft waarin de titel gebrand staat. Een giclee voltooit het geheel. Wel moet de koper in spé ongeveer honderd euro meer betalen, maar dan heeft hij wel wat..! Koos Schulte

Auteur

Brenda van Olphen