'Iets doen voor mensen die in benarde positie leefden'

Luttelgeest - 'Als je van mensen houdt, hun diversiteit ziet en de uitdaging wil aangaan om iets te doen voor mensen die in een benarde positie hebben geleefd, dan is dit een prachtbaan', zegt Rineke van Ommen uit Sint Jansklooster.

Rineke is vrijwilligster bij de VluchtelingenWerk op het asielzoekerscentrum in Luttelgeest. Ze zit een dag per week achter de balie van VluchtelingenWerk waar asielzoekers in en uitlopen met tal van vragen over de voortgang van hun procedure. Toen ze aan deze onbezoldigde baan begon had ze geen idee van alle procedures, wetten en regels die met een asielaanvraag te maken hebben.

‘Nu zie je de beperkingen die er zijn en ingekaderd zitten in de wet. Ik leer hier veel en krijg een veel genuanceerder beeld van de problematiek.’ Rineke kwam in 2016 bij VluchtelingenWerk terecht toen het asielzoekerscentrum in Luttelgeest een recordaantal van 1400 bewoners had tegen rond de 800 nu.

Bootvluchtelingen

‘Ik was werkloos en werkte eerder bij een servicepunt van de zorggroep. Mijn man en ik hebben in de jaren ’80 vriendschap gesloten met Vietnamese bootvluchtelingen en daardoor hebben we wel affiniteit met vluchtelingen. Reden voor mij om als vrijwilliger aan de slag te gaan bij VluchtelingenWerk.’

Ze kwam destijds in een team van 30 vrijwilligers dat vanuit VluchtelingenWerk asielzoekers bijstaat. Van die dertig zijn er echter nog maar twee over. Verder verzorgen nog twee stagiairs het noodzakelijke werk en doet teamleider Jessica Mooiweer uit Zwartsluis ook uitvoerend werk. Haar grootste zorg is het aantal vrijwilligers weer op peil te krijgen. ‘Tien mensen zijn er beslist nodig.’

Dat het vrijwilligersleger zo snel geslonken is, heeft volgens haar te maken met de groei van de economie. ‘Veel van onze vrijwilligers hebben een vaste baan gekregen en ouderen zijn vanwege leeftijd gestopt.’

VluchtelingenWerk heeft vier verschillende functies voor vrijwilligers; baliemedewerker, sociaal juridisch medewerker, juridisch medewerker en medewerker gezinshereniging. De functie van juridisch medewerker wordt op dit moment niet ingevuld in Luttelgeest. ‘Dat wordt nu door een collega in Utrecht overgenomen’, vertelt Jessica.

Juridische kennis niet nodig

In de problematiek van het werven van vrijwilligers staat VluchtelingenWerk niet alleen. ‘Het is een algemeen probleem.’ En wellicht is ook de term juridisch een drempel voor mensen die een leuke invulling van hun vrije tijd zoeken. ‘Ik had ook geen enkele juridische bagage, maar dat is echt niet nodig’, onderstreept Rineke.

‘Juridische kennis is inderdaad niet nodig. We hebben een heel goed inwerkprogramma met cursussen over procedures die gegeven worden door ervaren medewerkers. Ook lopen de nieuwe mensen mee met ervaren krachten. En verder is de kennis uiteindelijk bij de advocaat, die doet het echte juridische werk. De vrijwilliger is vooral ook contactpersoon.’

Aanvankelijk moest een onbezoldigd medewerker minimaal een dag per week beschikbaar zijn, maar op dat gebied is er nu meer flexibiliteit. De organisatie vergoedt de reiskosten van vrijwilligers. ‘Voor betaling is geen budget. Bij VluchtelingenWerk werken in totaal 13.500 vrijwilligers.’

Voor een vrijwilligersbaan werd in het verleden ook een uitgebreid CV en motivatie verlangd voordat iemand op gesprek uitgenodigd werd, maar op dat gebied is de organisatie in Luttelgeest soepeler geworden. ‘Het was erg officieel en dat houdt mensen tegen.’

Gezinshereniging

Een stagiaire sociaal maatschappelijke dienstverlening begeleidt op dit moment bewoners die aan gezinshereniging werken. ‘Dat betekent dat je de hele aanvraag ondersteunt totdat de familie overkomt. Het zijn lastige processen, vanwege alle documenten die nodig zijn. Soms is daar namelijk moeilijk aan te komen, maar als je uiteindelijk ziet dat families weer bij elkaar komen dan is dat wel heel dankbaar.’

Uiteraard kent niet ieder verhaal een happy end, weten Rineke en Jessica. ‘De ene bewoner is de andere niet. Sommige bewoners zitten hier al 13 jaar in procedure. Soms kun je mensen blij maken en zeggen dat het goed komt, maar we hebben ook vaak minder mooie berichten als we de inhoud van brieven van de IND moeten vertellen. Dan zijn er boze reacties die heel begrijpelijk zijn’, vindt Rineke. ‘Maar de meeste mensen zijn al blij met de persoonlijke aandacht die ze krijgen. Dat doet ze goed en dat geeft mij ook een goed gevoel.’

Stagiairs

Hoe het in de toekomst met de begeleiding van de asielzoekers komt als er geen vrijwilligers meer zijn, baart de twee zorgen. ‘In juni vertrekken de twee stagiairs. We hebben contacten met scholen in de regio voor stage en hopen weer op nieuwe stagiairs. Onze ervaring met stagiairs is heel positief, omdat ze heel snel leren en ingewerkt zijn. Het is een uitdagende en enerverende stageplek’, weet Jessica.

‘Deze week hebben we een vrouw die hier alleen is en niet terug kan naar haar land blij kunnen maken met het vinden van een advocaat die voor haar in hoger beroep wil gaan. Die glimlach van nieuwe hoop op haar gezicht, dat was zo mooi te zien. Daar doe je dit voor’, besluit Rineke.

Aanmelden

Mensen die naar aanleiding van dit artikel vrijwilliger willen worden bij VluchtelingenWerk op het asielzoekerscentrum in Luttelgeest kunnen contact opnemen met Jessica Mooiweer, tel. 0527-276110 of mail naar luttelgeest@vluchtelingenwerk.nl.

Cees Walinga