Woudagemaal wil volle kracht vooruit op weg naar de volgende honderd jaar

LEMMER - Het Woudagemaal in Lemmer bestaat dit jaar honderd jaar. Het jubileumjaar zou vanaf 7 oktober gevierd worden met tal van activiteiten. De coronatijd gooide echter roet in het eten.

Toch wordt er daar waar mogelijk zoveel mogelijk aandacht geschonken aan het jubileumjaar.

,,Wat dat betreft hebben we volop ideeën, zoals puzzeltochten, lezingen, een stoomlab en andere activiteiten. Daarnaast is er sinds april een vernieuwde expositie te zien omtrent klimaatverandering. Dat is iets waar iedereen mee te maken heeft. Ook is er een nieuwe puzzeltafel in het bezoekerscentrum met wat je kunt doen om in eigen tuin water op te vangen. Dat kunnen vaak hele simpele dingen zijn, zoals gras in plaats van tegels en gebruikmaken van een regenton om minder water te verspillen.”

Herdenkingsmunt

Aan het eeuwfeest werd op 7 oktober aandacht geschonken met het slaan van het officiële ‘Woudagemaal Vijfje’. Het betreft de negende herdenkingsmunt van de Koninklijke Nederlandse Munt die is geslagen in opdracht van het ministerie van Financiën. 

De herdenkingsmunt is ook de eerste ooit waar koning Willem-Alexander met baard op is afgebeeld. Achter de koning wappert de Friese vlag op de herdenkingsmunt. Daaronder zijn de kanalen die het Woudagemaal omringen, zichtbaar. Op de andere kant van de munt staat het Woudagemaal.

Beeldend kunstenaar Berend Strik ontwierp de munt. Eerder was hij ook al verantwoordelijk voor het Rembrandt Vijfje. De munt heeft een waarde van vijf euro en is een wettig betaalmiddel in Nederland. Voor verzamelaars verschijnen ook andere munten, geslagen in zilver en goud.

Ondertussen zijn de zilveren en gouden munt uitverkocht. Wel is de herdenkingsmunt nog te koop in de winkel van het Woudagemaal. Ook de speciale eerste daguitgiftemunt is er verkrijgbaar.

Dickens en theatervoorstelling

Het Woudagemaal zou dit jaar ook onderdeel zijn van het Dickens Festijn in Lemmer. Dat vervalt eveneens vanwege de coronatijd. Daarnaast staat voor het najaar van 2021 een bijzondere theatervoorstelling in en rond het Woudagemaal op de planning. De naam van de voorstelling en de maker worden op een late moment bekendgemaakt.

Hijlkema: ,,Verder zijn we aan het kijken wat wel en niet kan in coronatijd. We willen in elk geval reuring geven aan het 100-jarig bestaan. Zo rijdt er sinds oktober een bus van Arriva rond, die helemaal bestickerd is met ‘honderd jaar Woudagemaal’.

Challenge basisscholen

Ook de groepen zeven acht van basisscholen en de eerste twee leerjaren van het voortgezet onderwijs worden betrokken bij het jubileumjaar. Voor basisscholieren is de nieuwe challenge ‘Hoe maak je jouw schoolplein klimaatproof?’ beschikbaar. Terwijl daarnaast voor de leerlingen uit groep acht en de kinderen uit klas één en twee van het voortgezet onderwijs ook het ‘Volle kracht vooruit-arrangement’ beschikbaar is.

Nadat Dijkgraaf Luzette Kroon van Wetterskip Fryslân - waar het Woudagemaal onderdeel van is - het jubileumjaar opende op 7 oktober, lanceerde jeugddijkgraaf Merel Fiets het nieuwe arrangement ‘Volle kracht vooruit-arrangement’. ‘Ingenieur Wouda’ en Famke Hagen (11) van christelijke basisschool De Arke uit Lemmer markeerden het moment met een krachtmeting.

Het arrangement bestaat uit een ontvangst in het nieuwe stoomlokaal, Volle kracht vooruit-spelletjes en proefjes en een rondleiding door het gemaal en de vernieuwde klimaatexpositie.

Bewustwording

Het arrangement is erop gericht om jongeren bewust te maken van het belang van goed waterbeheer en ze als knappe koppen van de toekomst te betrekken bij de klimaatuitdagingen. Ook de challenge‘Hoe maak je jouw schoolplein klimaatproof?’ is gericht op bewust met water omgaan.

Hijlkema: ,,Waterbewustwording begint bij kinderen. Met de challenge worden kinderen uitgedaagd om na te denken hoe droogtes en te natte periodes aan te pakken. Ook het belang van Wetterskip Fryslân wordt onderstreept en de rol die het Woudagemaal speelt in het feit dat we droge voeten hebben achter de dijken.”

Deelnemende klassen maken kans op een van de dertig gratis klassenuitjes naar het Woudagemaal op de dinsdagen in 2021. Er geldt vol is vol.

360-gradentour

Wie dat wil kan het Woudagemaal ook virtueel bekijken. Dat kan in het bezoekerscentrum via een virtual reality-bril en ook vanuit huis. Voor dat laatste is via www.woudagemaal.nl/virtuele-tour een gratis 360-gradentour te downloaden voor de smartphone en tablets.

Hijlkema: ,,Het leuke hieraan is dat je bijvoorbeeld in de ketels zelf kunt kijken en in een virtuele wereld de werking van het Woudagemaal kunt beleven.”

Nieuw wandelpad

Ondertussen is er ook een nieuw en voor iedereen vrij toegankelijk wandelpad aangelegd bij het Woudagemaal. Dat voert door het land naar de Prinses Margrietsluis. Eenmaal daar aangekomen is de beloning een prachtig uitzicht vanaf de zeedijk over het IJsselmeer.

Hijlkema: ,,Je ziet dan ook goed dat het water hoger staat dan het achterliggende land en ziet in een oogopslag ook wat het belang is van de zeedijk. Bewustwording is ook wat we willen realiseren. Zo willen we elke bezoeker van het Woudagemaal tonen wat water doet en wat al honderd jaar onze strijd tegen het water in Friesland is. En dat is hoognodig, want als je alle slootjes, vaarten en kanalen achter elkaar legt, krijg je een kanaal van hier naar Nieuw-Zeeland en terug. Inwoners uit Friesland worden tegen dat water beschermd door ongeveer tweehonderd kilometer aan dijken en 3400 kilometer aan polderdijken.”

Meer informatie

Voor alle informatie over het Woudagemaal, activiteiten, challenges en andere zaken zie www.woudagemaal.nl.

Op die website staat ook de volledige geschiedenis van het stoomgemaal beschreven van het Woudagemaal, dat in 1917-1918 door hoofdingenieur ingenieur Dirk Frederik Wouda van Provinciale Waterstaten van Friesland is ontworpen in een traditionele stijl met invloeden van het rationalisme.

Op 7 oktober 1920 werd het Woudagemaal door Koningin Wilhelmina geopend. Tot op de dag van vandaag heeft het Woudagemaal een belangrijke functie in de Friese waterhuishouding.

Hijlkema: ,,Sinds 1998 is het Woudagemaal ook een werelderfgoed. Je hoeft dus niet ver te reizen om een Werelderfgoed te bekijken. Het staat in de ‘achtertuin’ en bestaat ook nog eens honderd jaar.”

(Tekst Jitze Hooghiemstra)