Foto’s | Stichting Dorpsbehoud Lemsterland plaatst stroffelstiennen voor Sarah en Jozef Blok in Lemmer en voor Jantje Jacobs in Echtenerbrug

LEMMER/ECHTENERBRUG Stichting Dorpsbehoud Lemsterland (SDL) heeft donderdag in Lemmer en Echtenerbrug ‘stroffelstiennen’ geplaatst..

De plaatsing gebeurde in aanwezigheid van onder anderen: wethouder Roel de Jong van de gemeente De Fryske Marren, fractievoorzitter Wietze de Haan van de PvdA DFM en Nerus Goinga namens de SDL.

De Jong hield een toespraak over het nut van de stroffelstiennen en de moord op de Joodse bevolking. Ook bracht hij onder de aandacht dat de gemeente op verzoek van de raad geld beschikbaar stelde voor de stroffelstiennen in het kader van 75 jaar bevrijding.

Locaties

In Lemmer werden twee stroffelstiennen geplaatst voor Sarah en Jozef Blok. Terwijl er in Echtenerbrug een werd geplaatst voor Jantje Jacobs. De stroffelstiennen zijn een initiatief van de Duitse kunstenaar Gunter Demnig. Hij wil met zijn werk laten zien wat er zomaar ineens in een straat in de dorpen gebeurde.

De twee stroffelstiennen in Lemmer zijn geplaatst tegenover apotheek De Waag aan de Nieuwburen 24. Het voormalige woonhuis is vorige eeuw afgebroken. Nu is er de Spar gevestigd. De stroffelstien in Echtenerbrug is geplaatst in de bocht bij Siro Auto’s aan de Duimstraat 5. Ook de woning van Jantje Jacobs is vorige eeuw afgebroken.

Aanvankelijk zouden de stroffelstiennen al in maart onder publieke belangstelling worden geplaatst. Vanwege de coronatijd kon dat toen niet doorgaan.

In overleg met de gemeente De Fryske Marren koos de SDL ervoor om alsnog zonder publiek een kleine plechtigheid te houden op donderdag 19 november. Dat is de sterfdatum van Sarah en Jozef Blok en Jantje Jacobs.

De  Haan: ,,Het zou mooi zijn als de Spar een van de etalages beschikbaar stelt om een fotoafbeelding van de woning van Sarah en Jozef Blok zichtbaar te maken. Evenzo zou een dergelijke fotoabeelding voor Jantje Jacobs kunnen worden geplaatst."

Namen en gegevens

Stroffelstiennen, ook wel Struikelstenen of Stolpersteine genoemd, zijn steentjes van tien bij tien centimeter groot. Ze worden geplaatst voor elke woning, waar door de nazi’s vermoorde mensen zijn weggevoerd. In het messing staan hun namen en gegevens gegraveerd.

Gunter Demnig is de grondlegger van het project. Hijbegon ermee in 1992. Inmiddels zijn er in Europa ruim 75.000 steentjes gelegd.

„De stroffelstiennen worden zo genoemd, omdat je erover struikelt met je hoofd en je hart. Je moet buigen om de tekst te kunnen lezen en even denken aan die mensen die Adolf Hitler uit de geschiedenis had willen laten verdwijnen”, aldus de SDL.

‘Herinnering levend houden’

,,Het is belangrijk dat we de herinnering aan deze periode levend houden. Vrijheid is niet gewoon, maar bijzonder. Deze stroffelstiennen zijn een mooie manier om hier blijvend en zichtbaar aan te worden herinnerd. Dit jaar staan we stil bij vijfenzeventig jaar vrijheid. Er stonden veel activiteiten op de planning die helaas voor het overgrote deel niet konden doorgaan. Als gemeente zijn wij blij dat dit initiatief wel gerealiseerd kan worden”, zegt wethouder De Jong.

Over

Jozeph Blok, geboren op 10 oktober 1878, was de broer van Sarah Blok, geboren op 25 juni 1876. Ze woonden aan de Nieuwburen in Lemmer. Jozeph was iemand die je geregeld in Lemmer kon tegenkomen. Terwijl Sarah bijna nooit op straat kwam, want ze was zo goed als blind.

Jozeph deed aan kleinschalige handel in vee. In oorlogstijd probeerde hij nog wat te verdienen door te venten met onder andere schuurmiddel. Jozeph was daarnaast in het dorp actief bij bijvoorbeeld de ijsvereniging en de muziekvereniging.

Jantje Jacobs, geboren op 8 november 1883, woonde aan de Duimstraat in Echtenerbrug. Zij bleef ongehuwd en was lange tijd wijkzuster bij de afdeling Oosterzee-Echten van het Groene Kruis.

Op 21 december 1940 werd na een dienstverband van 22 jaar in een buitengewone ledenvergadering afscheid van haar genomen. Alom geliefd en geprezen kreeg ze bij die gelegenheid een fiets aangeboden.

Jodenster

Na het invoeren van de Jodenster moesten de joden zich in de zomer van 1942 melden, zogenaamd voor ‘tewerkstelling in Duitsland’. Ze kregen een lijstje met wat ze moesten meenemen.

Sarah, Jozeph en Jantje gingen ook in het vertrouwen geen gevaar te lopen, ze hadden immers geen mens kwaad gedaan.

Hun vertrouwen werd echter beschaamd. Nadat de Nederlandse politie hen had opgehaald werden ze via het doorgangskamp Westerbork naar Polen vervoerd, waar zij op 19 november 1942 in het concentratiekamp Auschwitz door de nazi’s zijn vermoord.

Gedenksteen Tacozijl

De in Auschwitz omgekomen Sarah Blok, Joseph Blok en Jantje Jacobs staan ook genoemd op een gedenksteen met glasplaat op de Joodse begraafplaats in Tacozijl met daarop de tekst:

‘Juster barde it by ús, moarn is ’t wer earne oars.’

Fan út de Lemmer transporteare en yn Auschwitz ombrocht.

Oantinken liedt ta ferlossing- ferjitten ta ballingskip.

Jantje Jacobs

Sarah Blok

Jozeph Blok