Recensie | De lp ‘Abbey Road’ van The Beatles wordt 49

JOURE

Op 26 september 1969 kwam het twaalfde Beatles-album uit: ‘Abbey Road’, acht maanden na hun eerste animatiefilm-lp ‘Yellow Submarine’. Met ‘Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band’ en ‘The Beatles’, de dubbelelpee, die vaak ‘The White Album’ genoemd wordt vanwege de witte hoes met daarop de onopvallende blinddruk The Beatles behoort het tot de top drie van The Fab Four.

Behalve dat de muziek op het album van een nauwelijks te evenaren klasse is, zouden weldra allerlei mythes rond het fysieke album ontstaan… Aan de hand van ‘The Beatles compleet’ (W BOOKS Zwolle. ISBN 978 90 5908 661 9) ontstond de volgende reconstructie.

De lp-hoes en de geheimen daaromtrent…

‘Abbey Road’ zou het laatste album worden voordat The Beatles uiteen zouden gaan, hoewel ‘Let it be’ eerder was opgenomen en in 1970 pas als dertiende album hun zwanenzang genoemd mocht worden. Of The Beatles het vooraf geloofd zouden hebben of niet, ‘Abby Road’ zou beter verkopen dan ‘Sgt. Pepper’. Verkocht dat album 3 miljoen exemplaren, dankzij de nieuwe manager van The Beatles Allen Klein, die een slimme reclamecampagne opzette, zou deze lp 5 miljoen maal verkocht worden.

Misschien als ode aan het EMI-studiocomplex kreeg de lp de naam ‘Abby Road’. Immers in de beroemde Studio 2 van dat complex waren vrijwel alle Beatles-opnamen geregistreerd. Na dit album, waarvan de naam bedacht was door drummer Ringo Starr werd de naam van het studiocomplex veranderd in Abby Road Studios. De gevel van het gebouw aan Abby Road 3, in de Londense wijk St.John’s Wood, is sindsdien ontelbare malen overgeschilderd om de graffiti te bedekken, die fans uit de hele wereld erop hadden aangebracht. Op 23 februari 2010 werd het gebouw vervolgens aangewezen als cultureel erfgoed.

Op de voorkant van de hoes zien we The Beatles, terwijl ze het zebrapad oversteken nabij voornoemde studio. Het idee voor de hoes kwam van Paul McCartney, waarna fotograaf Iain MacMillan opdracht kreeg op 8 augustus de foto te maken. Hoewel hij slechts tien minuten had om de foto te maken, zou de hoes één van de beroemdste worden in de muziekgeschiedenis. Staand op een trapje deed de fotograaf zijn werk, (zes foto’s) terwijl een politieagent het verkeer tegenhield. Dat The Beatles wegliepen van het studiocomplex was al veelzeggend…

Omdat McCartney wilde ontsnappen aan alle media-aandacht trok hij zich terug in zijn vakantiehuis. Lange tijd werd hij niet meer gezien en de mare ging rond dat hij overleden zou zijn en vervangen door een dubbelganger. Volgens de fans zou de albumhoes de oplossing brengen. In Paul, die uit de maat liep en op blote voeten, (een teken van rouw op Sicilië) zagen ze het onheil. Dat de naam van de band niet voorop de hoes vermeld werd wekte eveneens bevreemding. Op de achterkant van de albumhoes staat de foto, die MacMillan maakte op de hoek van Alexandra Road met in kapitalen: BEATLES ABBY ROAD, net toen een meisje in een blauwe jurk voor de camera langs ging. De fotograaf, die juist deze foto als een mislukking zag, moet lichtelijk verbaasd geweest zijn dat The Beatles juist deze foto kozen voor de achterzijde, een gouden greep…

De muziek

Het album bestaat grotendeels uit een ingewikkelde collage van in elkaar overlopende nummers, heel knap gemonteerd door de technici, die het glanzend afwerkten. Schaarse filmbeelden van de opnames tonen een gedreven Paul McCartney, die duidelijk het voortouw neemt. Op de lp is John Lennons rol gering; slechts drie keer is hij de vocalist. Wel horen we hem in de achtergrondzang. De eerste door George Harrison gecomponeerde song ‘Something’ kende veel succes, zo veel dat dit nummer op single uitgebracht werd. Onder een gedempte verlichting en met de geur van wierook was de song opgenomen om zo een rustgevende sfeer in de studio te creëren. ‘Here comes the sun’ is de tweede ballad die Harrison voor ‘Abbey Road’ schreef.

In ‘Octopus’s Garden is Ringo Starr de solist, een nummer in de trant van ‘Yellow Submarine’ compleet met andermaal onderwatergeluiden. Tijdens de opnamen moest Lennon een tijdje verstek laten gaan toen hij een auto-ongeluk kreeg in Schotland waarbij de zwangere Yoko Ono, zijn levensgezel zwaar gewond raakte. Nieuwe instrumenten werden er op het album ook weer ingezet: een Moog IIP-synthesizer, de enige die The Beatles ooit gebruikten, en een nieuw ontwikkeld keyboard, de Baldwin Electric Solid-Body Harpsichord.

Vrijwel alle songs van het album, Come together’, Maxwell’s silver hammer’, You never gave me your money’, ‘Mean Mister Mustard’, ‘Golden slumbers’ en ‘Carry that weight’ behoren tot de meest toegankelijke, gemakkelijkst onthoudbare nummers, die de band ooit zouden uitbrengen. Het fraaie door McCartney gecomponeerde ‘She came in through the bathroom window’ was ten tijde van het uitkomen van de lp, aldus de Beatles-“kenners” een verwijzing naar de (eerder aangehaalde) dood van Paul McCartney.

Er is aanmerkelijk meer te vertellen over dit album en over The Beatles en hun relaties ten tijde hiervan, over de ideeën achter elke song, en over de musici die meewerkten aan de diverse tracks. Daarvoor is ‘The Beatles compleet’, hét standaardwerk over het Beatles-oeuvre een onuitputtelijke bron. Een boekwerk dat direct naast de lp’s in de kast geplaatst kan worden om elk van de 213 songs, die The Beatles op de plaat zetten, op bijzonderheden na te gaan. Volgend jaar, wanneer het ‘Abbey Road’-album vijftig wordt, zullen we het naslagwerk zeker weer nodig hebben!

Koos Schulte


Auteur

Koos Schulte