Eerste werelderfgoed in LEGO met knipoog naar Friese kunst

Grootegast

Het grootst gebouwde stoomgemaal ooit, het ir. D.F. Woudagemaal bij Lemmer, zal in minivorm met LEGO-stenen worden nagebouwd.

Het LEGiO-museum in Grootegast heeft de gesponsorde opdracht van Wetterskip Fryslȃn in de wacht gesleept in het kader van een groot project. Het stoomgemaal in LEGO-vorm zal dienst doen als een van de trekpleisters bij de grote manifestatie Leeuwarden/Fryslȃn als de Culturele Hoofdstad van Europa in 2018 en daarna naar Grootegast verhuizen. Het gemaal wordt thuis door een van de medewerkers van het LEGiO-museum steentje voor steentje opgebouwd. Na vertoning bij de Friese manifestatie zal het een vaste plek krijgen in Grootegast. Evenals bij de Brandaris van Terschelling in LEGO-vorm ligt het in de bedoeling er enkele werkende elementen aan toe te voegen. “Bij de Brandaris kunnen het licht en de radar worden bediend. Dat spelelement willen we zeker laten terugkeren”, zo vertelt bestuurslid Henk Roede. Hij is verguld met de opdracht van het Friese waterschap. Het is voor het LEGiO-museum de eerste keer dat ze meewerkt aan een project dat op de UNESCO-lijst van werelderfgoed prijkt. Het stoomgemaal kwam hiervoor in 1998 in aanmerking, omdat het hoogtepunten van de Nederlandse waterbouwkunde symboliseert op een wijze die respect afdwingt vanwege de grootte en de kracht. De Terschellinger Brandaris, een opdracht van de eilander gemeente en van Rijkswaterstaat, zal al deze herfstvakantie in het LEGiO-museum pronken. In een eerder stadium zijn o.a. het planetarium van Eise Eisinga uit Franeker en de Martinitoren uit Groningen in LEGO vereeuwigd.

Pleinfunctie

Met het oprichten van de overkoepelende Stichting Museumplein Grootegast zijn tientallen vrijwilligers uit het dorp organisatorisch goed voorbereid op een levendige toekomst. Onder deze paraplu werken drie organisaties in eveneens stichtingsvorm nu samen: het LEGiO-museum, het Bevrijdingsmuseum en de Museumdrukkerij Grootegast. Centraal in het voormalige LEGO-pand van aan de Legolaan staat straks een horecaplein met een zelfstandige en professionele horecavestiging. “Het is juist de kruisbestuiving tussen het ene en het andere museum en tussen de musea en de horeca die het voor iedereen leuker maakt. Kinderfeestjes in het horecadeel kun je afwisselen met een bezoek aan het LEGiO-museum. Ouderen zullen zich meer aangetrokken voelen door de belevenissen rond de Tweede Wereldoorlog en de bevrijding door de Canadezen of door de techniek van oude legervoertuigen. Daarnaast kunnen groepen er in de nabije toekomst eigen posters maken of blanco bierviltjes en kerstkaarten met houten letters bedrukken”, zo geeft een zichtbaar enthousiaste Roede als voorzet. Op dit moment worden plannen verder uitgewerkt voor het verhuizen van het Canadese Bevrijdingsmuseum van Heiko Ates vanaf de Ulgersmaweg in Groningen naar de Legolaan. Het betreffen onder meer Canadese legervoertuigen en vliegtuigen die bij de bevrijding van het noorden des land in 1945 zijn ingezet. Ook een veldkeuken en hospitaal in oorlogstijd behoren bij de collectie. Uiteraard zijn er ook talrijke attributen van de Duitse bezettingsmacht aanwezig om zo de twee kampen zo goed mogelijk weer te geven. Omdat Grootegast de gastgemeente is voor de komende 5 meiviering, zet de Stichting Museumplein Grootegast alles op alles de verhuizing voor die datum te hebben afgerond. Met Keep them rolling-activiteiten en het herbeleven van taferelen uit de oorlogstijd of rond de bevrijding kan de periode 1940-1945 weer tot leven worden gewekt. Roede verwacht dat onderwijsinstellingen hierop aansluiten met bijvoorbeeld lespakketten in combinatie met een bezoek aan het Bevrijdingsmuseum. “Het is de mooiste manier van lesgeven als je alles levendig voor je ziet”.

Letterzetten

Een oude krantenpers uit 1890, waarbij de krant vel voor vel werd bedrukt, zal een van de attracties van de Museumdrukkerij Grootegast worden. Naast het bewonderen van het aloude instrument staat ook hierbij de beleving centraal. “Iemand heeft ons al honderd oude typemachines aangeboden. Als je daar een pak papier naast legt, mag je proberen hoe dit vroeger werkte. Nu we gewend zijn aan toetsenborden bij onze computers, smartphones en iPads kan dat best een ontdekking zijn. De boekdrukkunst heeft bijna 500 jaar gewerkt met eenzelfde soort systeem: het letter voor letter en regel voor regel zetten van een bericht, verhaal of boek”. Voor de drie musea komt er één balie waarbij men voor een blijvend schappelijke prijs een toegangskaartje kan kopen dat toegang tot alle drie musea verschaft. De toestroom van nu zo’n 20.000 bezoekers per jaar naar alleen al het LEGiO-museum heeft de organisatie verrast. Nu er door het vertrek van Twinlife B.V. meer ruimte in het oude LEGO-pand beschikbaar is, wil men het ijzer op zijn heetst smeden. Naast het horecaplein met daarbij een klim- en klauterparadijs voor de kleintjes zijn er plannen voor een grotere parkeervoorziening en voor een buitenterras. “Sommige gasten reizen nu zelfs uit België of uit het zuiden van ons land naar Grootegast af. Misschien”, zo oppert Roede voorzichtig, “is een volgende stap het ontwikkelen van plannen met ondernemers voor overnachtingen hier na een dagje Grootegast”.

Auteur

Monique Westra